الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
246
تفسير مجمع البيان (فارسى)
خرمايى . كلينى لهم يا اميمه ناصب * و ليل و اقاسيه بطىء الكواكب مرا واگذارى اميمه براى انديشه و همّى كه از دشمن و صاحب عداوت دارم و شبى كه ( مانند شب يلدا ) طولانى و ستارگانش بكندى سير مىكند ، شاهد اين بيت كلمه ناصب است كه به معناى ذى نصب آمده است . و هاويه : از نامهاى دوزخ است و آن گودال چنانيست كه عمق و گودى آن معلوم نيست . الاعراب : الْقارِعَةُ مبتداء و ما مبتداء دوّم و ما بعد آن خبر آنست و حقيقت آن اين است ، القارعه ما هى ليكن خداى سبحان آن را براى عظمت و بزرگى مقام آن تكرار نمود و مانند آنست قول خدا ، لا أُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ وَ أَنْتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ ، و جمله خبر مبتداء اوّل است و ممكن است كه القارعه مبتداء و الناس خبر آن باشد ، به معناى اينكه قارعه در اين روز خبر ميدهد ، پس قول خدا مَا الْقارِعَةُ وَ ما أَدْراكَ مَا الْقارِعَةُ ، اعتراض باشد و ممكن است كه تقديرش اين باشد اين امر واقع مىشود در روزى كه مردم مانند ملخهاى پراكندهاند . تفسير : ( الْقارِعَةُ ) نامى از نامهاى روز قيامت است براى اينكه دلها را به سبب دلهره ميكوبد و دشمنان خدا را به عذاب و شكنجه ميكوبد . ( مَا الْقارِعَةُ ) اين بزرگداشت مقام روز قيامت و بيم دادن امر آن قارعه است و چه چيز است قارعه ، سپس پيغمبرش ( ص ) را به تعجّب